Wat beweegt de koers van XAUUSD (de krachten achter goud)

Reële rentes: de belangrijkste drijfveer

De allerbelangrijkste fundamentele drijfveer van goud is de reële rente: het rendement op staatsobligaties, gecorrigeerd voor inflatie. Omdat goud geen rente of dividend uitkeert, hangt de aantrekkelijkheid ervan af van wat je misloopt als je goud aanhoudt in plaats van een belegging die wel rente oplevert.

De formule is simpel: reële rente = nominale obligatierente - inflatie

• Is de reële rente hoog, dan leveren obligaties na inflatie een goed rendement op en wordt goud minder aantrekkelijk. Goud daalt dan meestal.
• Is de reële rente laag of negatief, dan leveren obligaties weinig of geen reëel rendement op en wordt goud aantrekkelijker. Goud stijgt dan meestal.

Daarom stijgt goud vaak als centrale banken de rente verlagen (waardoor de nominale rente daalt) of als de inflatie oploopt (waardoor de reële rente daalt). Het verklaart ook waarom agressieve renteverhogingen goud omlaag kunnen duwen: ze verhogen de reële rente en maken obligaties concurrerender.

De Amerikaanse dollar

Goud wordt wereldwijd in Amerikaanse dollar geprijsd. Wordt de dollar sterker, dan wordt goud duurder voor kopers die met andere valuta betalen. Dat drukt de vraag en duwt de prijs omlaag. Wordt de dollar zwakker, dan wordt goud goedkoper voor internationale kopers, wat de vraag en de prijs omhoog duwt.

Deze omgekeerde correlatie tussen goud en de dollar is een van de sterkste op de financiële markten. Veel goudtraders volgen de US Dollar Index (DXY) als belangrijkste indicator. Een dalende DXY is over het algemeen bullish voor goud, een stijgende DXY over het algemeen bearish.

Goudaankopen door centrale banken

Centrale banken over de hele wereld houden goud aan als onderdeel van hun valutareserves. De afgelopen jaren kochten vooral centrale banken van opkomende markten, met name China, India, Turkije en Polen, goud op recordniveau. Die structurele vraag gaf de goudprijs stevige rugwind.

Aankopen door centrale banken zijn iets anders dan speculatieve handel. Centrale banken kopen goud om strategische redenen: om minder afhankelijk te zijn van de Amerikaanse dollar, om geopolitieke risico's af te dekken en om hun geloofwaardigheid te versterken. Hun aankopen zijn meestal groot, langdurig en minder gevoelig voor prijsschommelingen op korte termijn.

Inflatieverwachtingen

Goud heeft een lange geschiedenis als bescherming tegen inflatie. Verwachten beleggers dat de inflatie stijgt, dan kopen ze goud om de koopkracht van hun vermogen te beschermen. Neemt de angst voor inflatie af, dan daalt ook die beschermende vraag.

Belangrijke inflatiecijfers die goud bewegen

• Amerikaanse CPI en core CPI - De belangrijkste inflatiemaatstaven voor de reservemunt van de wereld
• PCE-prijsindex - De inflatiemaatstaf waar de Fed de voorkeur aan geeft
• CPI van de eurozone - Inflatiecijfers uit Europa
• Enquêtes naar inflatieverwachtingen - Vooruitkijkende maatstaven die laten zien waar beleggers denken dat de inflatie naartoe gaat

Goud is de crisisbelegging bij uitstek. Door de geschiedenis heen schoot de goudprijs omhoog tijdens

• Oorlogen en militaire conflicten - De Russische inval in Oekraïne in 2022 duwde goud omhoog
• Terroristische aanslagen - Bij onverwachte gebeurtenissen zoeken markten veiligheid in goud
• Politieke instabiliteit - Betwiste verkiezingen, staatsgrepen en regimewissels
• Spanningen in het financiële systeem - Bankencrises en wanbetalingen op schulden

De "angstpremie" in goud kan snel opduiken en weer verdwijnen. Een geopolitieke gebeurtenis kan goud op één dag $50 omhoog duwen, maar als de situatie de-escaleert, kan die premie net zo snel verdampen.

Anders dan valuta, die centrale banken kunnen bijmaken, is het aanbod van goud beperkt

• Mijnproductie - Ongeveer 3.500 ton per jaar, met een langzame groei
• Recycling - Oude sieraden en elektronica worden gerecycled tot nieuw aanbod van goud
• Vraag naar sieraden - India en China zijn de grootste afnemers
• Industriële vraag - Elektronica, tandheelkunde en lucht- en ruimtevaart
• Vraag van beleggers - ETF's, baren en munten

De fundamentals van vraag en aanbod bepalen de prijstrends op lange termijn. Op korte termijn overheersen financiële factoren (reële rentes, de dollar, de positionering van traders).

Het beleid van de Fed en de renteverwachtingen

Omdat reële rentes zo belangrijk zijn, is het beleid van de Federal Reserve de factor die goudtraders het nauwlettendst volgen. Elke FOMC-vergadering, elke speech van de Fed en elk Amerikaans cijfer dat de renteverwachtingen verschuift, kan goud flink laten bewegen.

Goudtraders traden in feite het verwachte rentepad. Denkt de markt dat de Fed de rente gaat verlagen (waardoor de reële rente daalt), dan stijgt goud. Denkt de markt dat de Fed de rente gaat verhogen (waardoor de reële rente stijgt), dan daalt goud.

Denk aan het risico

Goud kan bij belangrijke gebeurtenissen op één dag $30 tot $50 bewegen. Eén FOMC-vergadering of één verrassend CPI-cijfer kan een beweging veroorzaken die zo groot is als een maand normale handel. Stem je positiegrootte altijd af op het slechtste scenario, niet op het gemiddelde, en laat je stop loss staan, ook als de fundamentele vooruitzichten je trade ondersteunen.